Wat is leiderschap?

Cultuur gaat in essentie over gedrag van medewerkers in een organisatie. Leiderschap gaat over de vraag hoe managers en medewerkers met elkaar omgaan. Het leidinggevend gedrag van managers is dus onderdeel van de bedrijfscultuur. Leidinggeven of leiderschap (we gebruiken de termen door elkaar) is het op basis van persoonlijk contact beïnvloeden van de prestaties van medewerkers. Succesvolle leiders instrueren, motiveren en inspireren individuele medewerkers, en verbinden medewerkers met elkaar en met de klanten.

Maar wat is nu eigenlijk het verschil tussen management en leidinggeven, of tussen een manager en een leider? De managementliteratuur staat bol van de verschillen en overeenkomsten tussen management en leiderschap. Jammergenoeg ook van de haaks op elkaar staande definities. Hieronder een veel gebruikt verschil tussen managers en leiders, afkomstig uit het populaire boek De tools van leiderschap van Max Landsberg.

De 'manager' wordt neergezet als een rationele doener, terwijl de leider visie heeft, inspireert en zich op de toekomst richt. De manager roept tegen zijn mensen dan ze sneller de bomen moeten omhakken, terwijl de leider zegt: 'verkeerde bos'. Of nog één: de leider zet de ladder op de juiste plaats (kiest de juiste doelen) en de manager beklimt hem (zorgt ervoor dat de doelen gerealiseerd worden).

Het onderscheid tussen manager en leider is aardig en maakt een belangrijk verschil in stijl duidelijk. Toch is deze tweedeling op zich veel te simpel, verwarrend en bovendien onjuist. Goed beschouwd zijn het twee leiderschapsstijlen: het beheersmatige type 'manager' en innovatiegerichte type 'leider'. Maar daar zijn er nog veel meer van te onderscheiden. In bovenstaande figuur zijn de 'manager' en 'leider' afgebeeld op leiderschapstypologieën van Quinn en Adizes. Wij hanteren het onderscheid tussen leider en manager niet. Wat we onder management verstaan is de kern van The Art of Management en een manager is een persoon die zich daar op alle mogelijk niveaus mee bezig houdt. Een manager moet dus ook leidinggeven. Over leiderschapsstijlen, de essentie van leiderschap en een aantal belangrijke aspecten rondom leiderschap zoals invloedstijlen en conflict hanteren gaat dit onderdeel.
Leiderschap in meer detail