|
|
Wat zijn de belangrijkste fundamenten van het managementvak?
Oftewel, waar moet een manager zich druk om maken bij het
besturen van een organisatie. Deze vraag is niet zo
makkelijk te beantwoorden en bovendien sterk afhankelijk van
de soort organisatie waar het om gaat. Toch zijn er zes
aandachtsgebieden die overal en in elke omstandigheid van
belang zijn. Dit zijn: strategie, structuur, cultuur,
mensen, middelen en resultaten.
Deze
aandachtsgebieden of managementbouwstenen worden ook wel de
besturings– of ontwerpvariabelen van een organisatie
genoemd. Nadere bestudering laat zien dat de meeste
bouwstenen in meer of mindere mate voorkomen in de
belangrijkste management-referentiemodellen die er in de
wereld gebruikt worden.
In onderstaande
figuur is bijvoorbeeld het INK–managementmodel weergegeven.
Dit is de Nederlandse variant van het Europese
EFQM–excellence model.
|
|
|
S T R A T E G I E
Het
aandachtsgebied strategie gaat over de doelstellingen van de
organisatie (missie en visie) en over de manier waarop de
organisatie deze tracht te bereiken (strategie, beleid). In
essentie gaat het erom balans te vinden tussen de gewenste
externe resultaten en de bestaande interne mogelijkheden.
Een goede strategie gaat daarom zowel over
organisatie–buitenkant (wat willen we bereiken) als over de
organisatiebinnenkant (welke structuur, cultuur, mensen en
middelen hebben we nodig om de gewenste resultaten te
behalen).
S T R U C T U U R
Het aandachtsgebied
structuur gaat over de organisatie– en de processtructuur.
In essentie gaat het om de vraag hoe de bedrijfsactiviteiten
georganiseerd zijn en welke taken, bevoegdheden en
verantwoordelijkheden de medewerkers hebben. In de
INK/EFQM–model heeft dit aandachtsgebied is de benaming
processen gekregen om het belang ervan te benadrukken.
Gevolg is dat aandacht voor het organisatiemodel ontbreekt,
hetgeen feitelijk onjuist is.
C U L
T U U R
Het
aandachtsgebied cultuur gaat –net zoals structuur– over de
vraag hoe mensen met elkaar omgaan. Het betreft hier echter
de zachte of informele kant van de omgangsvormen. In
essentie gaat om de basiswaarden van de organisatie, de
wijze waarop managers en medewerkers met elkaar omgaan. Het
INK/EFQM aandachtsgebied leiderschap gaat over de
gedragskant van managers (leiders) en valt daarmee onder
cultuur. Dit zelfde geld voor managementstijl en shared
values uit het 7S–model van McKinsey.
M E N S E N
Het
aandachtsgebied mensen gaat in hoofdzaak over het managen
van de competenties (kennis– en vaardigheden). Daarbij wordt
gebruik gemaakt van twee invalshoeken: de ontwikkeling en
borging van kennis– en vaardigheden van een organisatie en
de persoonlijke–, loopbaanontwikkeling van de medewerker
zelf.
M I D D E L E N
Het aandachtsgebied middelen gaat
over een breed scala van alle ‘overige’ resources te weten:
financieel management (geld), informatiemanagement (ICT),
facility management (huisvesting, materiaal, secretariaat,
beveiliging, catering) en communicatiemanagement. Over de
plaats van inkoopmanagement (ketens) bestaat tussen diverse
modellen geen eenduidigheid. Zelfs tussen INK (geen apart
aandachtsgebied) en EFQM (wel aandachtsgebied onder
middelen) bestaat op dit punt verschil.
R E S U L T A T E N
Het aandachtsgebied resultaten komt niet in alle
referentiemodellen voor. Zij is het best uitgewerkt in de
INK/EFQM–modellen. In essentie gaat het om de vraag wat de
werkzaamheden van de organisatie hebben opgeleverd.
Uitgangspunt is daarbij het ‘van buiten naar binnen’ kijken.
De waardering wordt vastgesteld (gemeten) van de vier
belangrijkste groepen belanghebbenden (stakeholders) te
weten: medewerkers, klanten en leveranciers, maatschappij en
eindresultaten (financiële en operationele doelstellingen). |
|
